Strona główna

Cytotrofoblast

Na przeciwleglym biegunie – wegetatywnym z cytotrofoblastu wywedrowuja splaszczone kom mezodermalne, które utworza blone pozazarodkowej jamy ciala. Kom tej blony w gornym biegunei lacza się z brzegami listka endodermalnego, tworzac zamknieta calosc – pierwotny pecherzyk zoltkowy. Pecherzyk ten pierwotnie otoczony jest zageszczonymi kom mezodermy pozazarodkowej, które nosza nazwe blony Heusera. W koncu 2 tyg rozwoju na biegunie zarodkowym, w wyniku wnikniecia kom cytotrofoblastu do bezeczek zespolni, powstaja kosmki pierwotne. Kom endodermalne zaczynaja proliferowac i wyscielaja od wewnatrz blone Heusera. W ten sposób dotychczas jednowarstwowy pecherzyk żółtkowy pierwotny zbudowany jest z dwuch warstw i przeksztalca się stopniowo w pecherzyk zoltkowy wtorny. Mezoderma pozazarodkowa wyscielajaca cytotrofoblast przeksztalca się w plytke kosmowkowa.

09.03.2009. 11:15

Tarczka zarodkowa

W tym okresie tarczka zarodkowa otoczona jest od gory jama owodni a od dolu pecherzykiem zoltkowym wtornym. Jest on wyslany od wewnatrz endoderma, a na zewnatrz mezoderma pozazarodkowa. 3 tydz – pojawia się smuga pierwotna, wezel pierwotny (wezel Hansena) i przedluzenie glowowe – trzy struktury, które znamionuja proces gastrulacji i wiaza się z powstaniem 3 listka zarodkowego – mezodermy. W 15 dn z epiblastu wywedrowuja kom, które przyjmuja ksztalt kulisty bądź nieregularny i ukladaja się w okolicy ogonowej tarczki zarodkowej. Na tarczce zarodkowej tworza one uniesienie zwane smuga pierwotna. Szybko namnazajace się kom mezodermalne, wywedrowuja ze smugi pierwotej do tylu, na boki i w kierunku doglowowym. Wciskajac się miedzy epiblast (ektoderme) i hipoblast (endoderme) tworza mezoderme wewnatrzzarodkowa – trzeci listek zarodkowy.

09.03.2009. 11:14

Smuga pierwotna

Od smugi pierwotnej w kierunku glowowym tworzy się skupienie kom mezodermalnych, zwane wezlem pierwotnym lub wezlem Hensena. W wezle Hansena w wyniku wpuklania się kom, powstaje dolek pierwotny. W 16-17 dn miedyz wezlem Hansena a plytka przedstrunowa rozciaga się przedluzenie glowowe, a pod nim wyrostek struny grzbietowej. W jego srodku znajduje się waski kanal bedacy przedluzeniem dolka pierwotnego. Wyrostek struny grzbietowej tworzy mezoderme osiowa. Wedrujace ze smugi pierwotnej kom mezodermalne docieraja do brzegow bocznych tarczki zarodkowej, gdzie lacza się z mezoderma pozazarodkowa pecherzyka zoltkowego i owodni. W polowie 3 tyg mezoderma wewnatrzzarodkowa rozdziela ektoderme i endoderme tarczki zarodkowej z wyjątkiem okolic glowowej, gdzie scisle polaczenie ektodermy i endodermy tworzy blone ustno-gardlowa oraz okolicy ogonowej tarczki, gdzie tuz za smuga pierwotna tworzy się również dwublaszkowa blona ektodermalno-endodermalna, zwana blona stekowa z której powstaja: blona moczowo-plciowa i bl odbytowa.

09.03.2009. 11:14

Mezoderma

Rozrastajaca się mezoderma otacza blone ustno-gardlowa i bl stekowa. W okolicy ogonowej mezoderma wewnatrzzarodkwoa laczy się z mezoderma szypuly brzusznej. W wytworzeniu blony stekowej bierze udzial sciana pecherza zoltkowego. W 16 tyg pojawia się zachylek scianny pecherzyka zoltkowego skierowany do szypuly brzusznej. Jest to zachylek omoczniowo-jelitowy lub omocznia. Struna grzbietowa – powstaje z wyrostka struny grzbietowej. W 18 dniu wyrostek struny grzbietowej laczy się z polozona nizej ektoderma, tworzac pasmo na sklepieniu pecherzyka zółtkowego, od wezla pierwotnego do plytki przedstrunowej. Wyrostek struny grzbietowej zawiera kanal bedacy przedluzeniem dolka pierwotnego znajdujacego się w węzle pierwotnym. Ponieważ warstwa kom endodermalnych najpierw w kilku miejscach a potem na calej dl zanika, pozostaje jedynie gorna (grzbietowa) czesc kanalu.

09.03.2009. 11:13

Węzeł Hensena

W ten sposób wytworzylo się polaczenie, poprzez dolek pierwotny w wezle Hensena, pomiedzy pecherzykiem zoltkowym a jama owodni. Nazywa się je kanalem nerwowo-jelitowym. Ok. 20 dnia wyrostek struny grzbietowej przeksztalca się w splaszczona plytke struny grzbietowej. W tym samym czasie plytka ulega stopniowemu sfaldowaniu wzdloz osi dlugiej, a nastepnei, poczawszy od okolicy glowowej, zamyka się i powstaje struna grzbietowa. W tym czasie endoderma ponownie tworzy cala warstwe kom rozciagajaca się ponizej struny grzbietowej. St grz stanowi pierwsza os tarczki zarodkowej. Dookoła stryny grzbietowej powstaje szkielet kregoslupa. W zyciu pozaplodowym pozostaloscia struny grzbiet sa jadra miazdzyste w chrzestce krazkow miedzykregowych.

09.03.2009. 11:12